พาสัตว์เลี้ยงมาไทย｜ขั้นตอนนำเข้าสุนัข-แมว กฎการเลี้ยง และข้อควรรู้เมื่อกลับญี่ปุ่น【ตอนจบ】

นี่คือบทความที่ 10 ซึ่งเป็นตอนจบของซีรีส์ “ชีวิตในไทยและกฎหมาย” บทที่แล้วพูดถึงความปลอดภัยอาหารและการคุ้มครองผู้บริโภค คราวนี้มาถึงเรื่อง “การใช้ชีวิตในไทยกับสัตว์เลี้ยง” สำหรับผู้ที่ต้องการนำสัตว์เลี้ยงตัวโปรดมาไทย หรือกำลังคิดจะเลี้ยงสัตว์ในไทย มาดูขั้นตอนการนำเข้า กฎการเลี้ยง และข้อควรระวังเมื่อกลับญี่ปุ่นกัน

1. นำสัตว์เลี้ยงมาไทย — 5 ขั้นตอน

การนำสุนัขหรือแมวจากญี่ปุ่นมาไทย ต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ.โรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 มาดูขั้นตอนที่ต้องเตรียมกัน

ขั้นตอนที่ 1: ฝังไมโครชิป

ฝัง ไมโครชิปมาตรฐาน ISO 11784/11785 ให้สัตว์เลี้ยง หมายเลขไมโครชิปจะปรากฏในเอกสารทุกฉบับ จึงต้อง ฝังก่อนฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า

ขั้นตอนที่ 2: ฉีดวัคซีน

สุนัข	แมว
พิษสุนัขบ้า (21 วัน ถึง 1 ปีก่อนออกเดินทาง)	พิษสุนัขบ้า (21 วัน ถึง 1 ปีก่อนออกเดินทาง)
โรคไข้หัดสุนัข	โรคลดจำนวนเม็ดเลือดขาว (FVRCP)
ตับอักเสบติดเชื้อ
พาร์โวไวรัส
เลปโตสไปโรซิส

วัคซีนพิษสุนัขบ้าฉีดได้ตั้งแต่อายุ 3 เดือน (84 วัน) ขึ้นไป ต้องฉีดภายใน 21 วัน ถึง 1 ปีก่อนออกเดินทาง จึงต้องวางแผนล่วงหน้า

ขั้นตอนที่ 3: ยื่นขอ Import Permit

ยื่นขอใบอนุญาตนำเข้าจาก ด่านกักกันสัตว์ (AQS) สังกัดกรมปศุสัตว์ (DLD)

รายการ	รายละเอียด
อีเมลสมัคร	[email protected]
กำหนดเวลา	7 วันทำการ ถึง 60 วัน ก่อนออกเดินทาง
เอกสารที่ต้องใช้	แบบฟอร์ม R1/1 (แบบฟอร์มทางการ DLD), สำเนาพาสปอร์ตเจ้าของ, ใบรับรองไมโครชิป, บันทึกวัคซีน, ข้อมูลเที่ยวบิน, รูปถ่ายสัตว์เลี้ยง
รูปแบบการออก	ส่งเป็น PDF ทางอีเมล

ขั้นตอนที่ 4: ขอใบรับรองสุขภาพ

7-10 วันก่อนออกเดินทาง ขอ ใบรับรองสุขภาพอย่างเป็นทางการ (ภาษาอังกฤษ) จากหน่วยงานกักกันสัตว์ของญี่ปุ่น (MAFF/AQS) ต้องผ่านการตรวจโดยสัตวแพทย์ของรัฐ

ขั้นตอนที่ 5: ขั้นตอนเมื่อถึงไทย (สนามบินสุวรรณภูมิ)

ขั้นตอน	รายละเอียด
ตรวจที่ AQS	สัตวแพทย์ตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยง
ออก Import License	ออกใบอนุญาตนำเข้าอย่างเป็นทางการ (แบบ R-7) ค่าธรรมเนียม 500 บาท/ตัว
พิธีการศุลกากร	ชำระภาษีที่ช่อง “Goods to Declare”
ระยะเวลา	หากเอกสารครบถ้วน ปกติ ปล่อยตัวในวันเดียวกัน

หากเอกสารไม่ครบหรือสัตว์เลี้ยงมีปัญหาสุขภาพ อาจถูกกักกันสูงสุด 30 วัน เคาน์เตอร์ AQS เปิดให้บริการ วันจันทร์-ศุกร์ 8:30-16:30 หากเดินทางถึงนอกเวลาทำการ สัตว์เลี้ยงจะถูกเก็บรักษาที่สนามบินจนถึงวันทำการถัดไป — ดังนั้นควรวางแผนเวลาเที่ยวบินด้วย

2. สายพันธุ์สุนัขที่ถูกจำกัด

สายพันธุ์ต่อไปนี้ ห้ามนำเข้า ประเทศไทย:

พิตบูลเทอร์เรีย
อเมริกันสแตฟฟอร์ดเชียร์เทอร์เรีย
สแตฟฟอร์ดเชียร์บูลเทอร์เรีย
ร็อตไวเลอร์
ฟีลาบราซิเลโร

สายพันธุ์เหล่านี้ห้ามนำเข้า แต่ไม่ได้ห้ามเลี้ยงในประเทศทั้งหมด อย่างไรก็ตาม เจ้าของต้องจดทะเบียน และต้องใส่สายจูงและที่ครอบปากเมื่อพาออกนอกบ้าน หากคุณเลี้ยงสายพันธุ์เหล่านี้ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์กรมปศุสัตว์ก่อนย้ายมาไทย

การขนส่งสุนัขพันธุ์ใหญ่มาไทย โดยทั่วไปต้องใช้ บริการขนส่งสินค้า (cargo) สุนัขพันธุ์เล็กและแมวบางสายการบินอนุญาตให้นำขึ้นห้องโดยสารได้ — ควรตรวจสอบกฎของแต่ละสายการบินล่วงหน้า

3. เลี้ยงสัตว์ในไทย — กฎที่ต้องรู้

พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและจัดสวัสดิภาพสัตว์

พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ห้ามทารุณกรรมสัตว์และการทอดทิ้ง

การกระทำผิด	บทลงโทษ
ทารุณกรรมสัตว์	จำคุกสูงสุด 2 ปี และ/หรือ ปรับสูงสุด 40,000 บาท
ไม่ดูแลอย่างเหมาะสม (ละเมิดหน้าที่สวัสดิภาพ)	ปรับ 40,000 บาท
ทอดทิ้ง	เช่นเดียวกัน

เจ้าของมีหน้าที่ตามกฎหมายในการจัดหาที่พักอาศัย อาหาร และการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม การทิ้งสัตว์เลี้ยงเพราะเลี้ยงไม่ไหว ถือเป็นความผิดทางอาญา

กฎจำกัดจำนวนสัตว์เลี้ยงของ กทม. (มีผล 10 มกราคม 2569)

กรุงเทพมหานคร (กทม.) กำหนด จำนวนสัตว์เลี้ยงสูงสุดต่อครัวเรือน มีผลตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2569

ประเภทที่พัก	ขนาด	จำนวนสูงสุด
คอนโดมิเนียม	20-80 ตร.ม.	1 ตัว
คอนโดมิเนียม	มากกว่า 80 ตร.ม.	2 ตัว
บ้าน (ที่ดิน)	ไม่เกิน 20 ตร.วา (~80 ตร.ม.)	2 ตัว
บ้าน (ที่ดิน)	ไม่เกิน 100 ตร.วา	4 ตัว
บ้าน (ที่ดิน)	มากกว่า 100 ตร.วา	6 ตัว

กฎนี้ใช้กับผู้อยู่อาศัยใหม่ — ผู้อยู่อาศัยเดิมไม่ถูกบังคับย้อนหลัง นอกจากนี้ต้องจดทะเบียนสัตว์เลี้ยง (ภายใน 120 วันหลังเกิด หรือ 30 วันหลังนำสัตว์เข้า กทม.) ข้อบัญญัตินี้ใช้เฉพาะ กทม. เท่านั้น ไม่รวมจังหวัดอื่น

กฎเรื่องสัตว์เลี้ยงในคอนโดมิเนียม

การเลี้ยงสัตว์ในคอนโดขึ้นอยู่กับ ข้อบังคับนิติบุคคล (bylaws) ของแต่ละคอนโด ไม่ใช่กฎหมาย

“เลี้ยงสัตว์ได้” หรือ “ห้ามเลี้ยง” แตกต่างกันไปตามอาคาร
แม้ “เลี้ยงได้” ก็มักมี ข้อจำกัดน้ำหนัก (เช่น ไม่เกิน 5 กก.)
ตรวจสอบกับ สำนักงานนิติบุคคล ก่อนเซ็นสัญญาเช่าเสมอ
หากเลี้ยงในคอนโดที่ห้ามเลี้ยง อาจถูก ขอให้ย้ายออก

ควรระบุ “เลี้ยงสัตว์ได้” เป็นเงื่อนไขตั้งแต่ขั้นตอนหาห้อง

วัคซีนพิษสุนัขบ้า

โรคพิษสุนัขบ้ายังคงเป็นความเสี่ยงในไทย แนะนำให้ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าปีละ 1 ครั้ง สำหรับสัตว์เลี้ยงทุกตัว โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่มีสุนัขและแมวจรจัดจำนวนมาก

กรุงเทพฯ เชียงใหม่ ภูเก็ต และเมืองใหญ่อื่นๆ มีคลินิกสัตวแพทย์คุณภาพสูงหลายแห่ง หลายแห่งมีพนักงานพูดภาษาอังกฤษได้ ค่าตรวจทั่วไปประมาณ 400-1,500 บาท

4. กลับญี่ปุ่น — กับดักใหญ่คือ “กฎ 180 วัน”

สิ่งที่ต้องระวังมากที่สุดเมื่อกลับญี่ปุ่นพร้อมสัตว์เลี้ยง คือ กฎกักกันของญี่ปุ่น ซึ่งเข้มงวดกว่าข้อกำหนดของไทยมาก

ขั้นตอนนำสัตว์เลี้ยงกลับญี่ปุ่น

ขั้นตอน	รายละเอียด
① ไมโครชิป	ต้องฝังไมโครชิปมาตรฐาน ISO
② วัคซีนพิษสุนัขบ้า	ฉีดอย่างน้อย 2 ครั้ง ภายในระยะเวลาที่มีผล
③ ตรวจแอนติบอดี	ที่ห้องปฏิบัติการที่กำหนด ต้องได้ ≥ 0.5 IU/ml
④ รอ 180 วัน	ต้องผ่าน 180 วันนับจากวันเจาะเลือด จึงเข้าญี่ปุ่นได้
⑤ ใบรับรองส่งออกจากไทย	ใบรับรองตรวจสอบส่งออกจากสัตวแพทย์ของรัฐไทย
⑥ แจ้งล่วงหน้า	แจ้งด่านกักกันสัตว์ญี่ปุ่นอย่างน้อย 40 วันก่อนเดินทางถึง

ทำไมต้องเริ่มทันทีหลังมาถึงไทย

เพราะกฎ 180 วัน หากเริ่มเตรียมตัวก่อนกลับไม่นาน จะไม่ทัน เช่น หากมาประจำการ 1 ปี การตรวจแอนติบอดีให้เสร็จไวๆ หลังมาถึงไทย จะทำให้ระยะเวลารอครบก่อนกลับ แต่ถ้ารอจนเหลือ 6 เดือนก่อนกลับค่อยเริ่ม อาจไม่สามารถนำสัตว์เลี้ยงเข้าญี่ปุ่นได้ทันเวลา

หากมีแผนกลับญี่ปุ่น ควรเริ่มเตรียมตัวทันทีที่มาถึงไทย รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่เว็บไซต์ด่านกักกันสัตว์ (https://www.maff.go.jp/aqs/)

5. ระวังสุนัขจรจัด — ถูกกัดต้องไปโรงพยาบาลทันที

ไทยมีสุนัขและแมวจรจัดจำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณวัด ตลาด และย่านที่อยู่อาศัย หน่วยงานท้องถิ่นและ NGO ดำเนินโปรแกรม TNR (Trap-Neuter-Return) แต่ยังไม่สามารถควบคุมได้ทั้งหมด

ไทยเป็นประเทศที่มีความเสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้า ควรระวังสิ่งต่อไปนี้:

อย่าเข้าใกล้หรือสัมผัสสุนัขและแมวจรจัด
หากถูกกัด ไปโรงพยาบาลทันที เพื่อรับวัคซีนป้องกันหลังสัมผัสโรค (PEP)
หากสัตว์เลี้ยงถูกสัตว์จรจัดกัด ติดต่อสัตวแพทย์ทันที
สอนเด็กๆ ไม่ให้เข้าใกล้สุนัขที่ไม่รู้จัก

6. สรุป — 3 จุดสำคัญเพื่อใช้ชีวิตกับสัตว์เลี้ยงอย่างอุ่นใจ

จุดสำคัญ	รายละเอียด
① เริ่มเตรียมนำเข้า 1 เดือนก่อนเดินทาง	ไมโครชิป → วัคซีน → Import Permit → ใบรับรองสุขภาพ ตามลำดับ
② ตรวจสอบกฎคอนโดและวัคซีนพิษสุนัขบ้าเสมอ	แม้เลี้ยงได้ก็อาจจำกัดน้ำหนัก ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าปีละครั้ง
③ หากจะกลับญี่ปุ่น ตรวจแอนติบอดีทันที	กฎรอ 180 วัน ทำให้ต้องเตรียมตัวแต่เนิ่นๆ

ขอบคุณที่อ่านซีรีส์ “ชีวิตในไทยและกฎหมาย” ครบทั้ง 10 ตอน ตั้งแต่ภาษีนำเข้าจากช้อปปิ้งออนไลน์ วีซ่า อสังหาริมทรัพย์ ภาษี ใบขับขี่ การแพทย์ การศึกษา ธนาคาร ความปลอดภัยอาหาร จนถึงสัตว์เลี้ยง — เราครอบคลุมกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของชาวญี่ปุ่นในไทยอย่างกว้างขวาง กฎหมายไทยมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ กรุณาตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการ เราจะยังคงนำเสนอข้อมูลกฎหมายที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับการใช้ชีวิตในไทยต่อไป

บทความที่เกี่ยวข้อง — ซีรีส์ “ชีวิตในไทยและกฎหมาย” ครบ 10 ตอน

บทความนี้สรุปข้อมูลทั่วไป ณ เดือนเมษายน 2569 ขั้นตอนการนำเข้า-ส่งออกสัตว์เลี้ยงอาจเปลี่ยนแปลงได้ กรุณาตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากกรมปศุสัตว์ (DLD) ด่านกักกันสัตว์ญี่ปุ่น และสายการบินของคุณ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับระบบกฎหมายของประเทศไทย และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายภายใต้กฎหมายไทย สำหรับกรณีเฉพาะ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่มีใบอนุญาตทนายความไทย สำนักงานของเราทำงานร่วมกับทนายความไทยของ JTJB International Lawyers